tegengestelde richtingen tegengestelde richtingen

door ds. Klaas Touwen
Preek bij Zacharja 14,4-9 en Lucas 21,25-36 op zondag 1 december 2018, 1ste advent

Inleiding
De Bijbel is geen glazen bol.
De bijbelboeken die de kerk ons vandaag te lezen geeft
zijn alle drie apocalyptisch,
dat wil zeggen: het gaat over de grote dag van de Heer die nadert,
bergen splijten in tweeën,
de zee wordt bloed,
zon, maan en sterren wankelen aan de hemel.

Maar als je denkt dat het erover gaat dat de wereld naar haar eind loopt,
heb je het mis,
de Bijbel is geen glazen bol.
apocalyptiek is geen toekomstvoorspelling,
de heilige Schrift geeft geen futuristisch beeld.

Wat is het dan wel?
Niet de voortgang  van de wereldgeschiedenis naar een einde
maar de komst  van de Heer en zijn grote dag, hij nadert.
Het gaat over zijn komst, zijn aankomst, zijn Advent
en hoe je vandaag daarop hoopt, de nacht loopt ten einde.

Lieve gemeente,

Het woord ‘Advent’,
niet deze adventstijd van vier weken,
maar het woord zelf, ‘Advent’,
komt in de Bijbel voor,
namelijk in de Latijnse vertaling van de Bijbel.

In de eerste eeuwen was het Grieks
de gemeenschappelijke taal van het Romeinse Rijk,
het is de taal van het Nieuwe Testament.
Maar toen in dat Romeinse Rijk de volkstaal verschoof
en de mensen niet meer Grieks maar Latijn spraken,
werd het Latijn ingevoerd als kerkelijke taal,
want het evangelie wil in de volkstaal gehoord worden.

Hieronymus heeft daarom rond het jaar 400
de hele bijbel omgezet in het Latijn,
zodat het woord werkelijk zou landen in de oren van ieder die het horen wil.

Daar in die bijbel van Hieronymus: de ‘Vulgaat’,
de vulgaire vertaling voor het vulgus, het volk,
dáár vind je het woord ‘Advent’,
en het betekent ‘komst’, ‘aankomst’,
zoals je nog niet zolang geleden
op grotere stations borden had staan,
niet alleen met vertrektijden,
maar ook die rode overzichten met aankomsttijden:
dat je weet wanneer en op welk perron je geliefde aankomt.

Het zijn tegengestelden: jouw vertrekpunt,
van hier naar straks, morgen en overmorgen, volgende week en volgend jaar
bij leven en welzijn…
en de Advent, de aankomst van de Heer, vanuit zijn toekomst naar hier en nu, vanuit zijn Rijk naar ons heden ten dage,
tegengestelde richtingen.

Een mens is geneigd op zijn eigen uitgangspunt voort te borduren,
je bent ergens begonnen en daarmee ga je verder,
geleidelijk, gaandeweg, een voortgaand proces.
Jouw vertrekpunt, je stevig standpunt, bepaalt de koers.
Het pad dat je loopt, je levensweg, soms niet zo recht, veeleer kronkelpaden, hindernissen genomen, doodlopende wegen ingeslagen en weer terug,
– jouw levensweg noem je: je toekomst,
want je toekomst ligt in het verlengde van waar je nu mee bezig bent,
geleidelijk aan, gaandeweg, voortschrijdend inzicht.
Daar is dus een naam voor: futurum, de tijd die voortschrijdt
van nu naar straks, van hier naar daar, futuristisch.
Je kunt het uitrekenen, min of meer.
Je staat op het perron bij de vertrekkende treinen.

Maar dat andere perron, je door de rode borden gewezen,
die met de aankomsttijden, laat je een heel andere richting zien.
Niet dat het van jou uit verder wel voortkabbelt,
maar dat je ogen naar de vérte getrokken worden, want vandaar,
van achter de horizont, komt je geliefde je tegemoet.
Je weet niet goed uit welke richting,
je vergist je van welke kant de trein het perron binnenrolt.
Je wacht en de trein is verlaat: bladeren op de rails,
vierkante wielen, bovenleiding gebroken.
Je weet het niet en de luidsprekers van het station zwijgen,
je wordt niet geïnformeerd.

Jij met je standpunt, de positie die je inneemt, jij met je uitgangspunten,
hebt hier niets in te brengen.
Je weet, ergens vanuit de andere kant is je geliefde naar jou onderweg
in tegengestelde richting van hoe jij geneigd bent te gaan.
En dat noemt de bijbel ‘toekomst’,
Advent.

Ze heten dus allebei ‘toekomst’: futurum en Advent,
maar ze staan diametraal tegenover elkaar,
tegengestelde bewegingen, ze botsen.

Het gangbare toekomstdenken gaat van jou uit,
van wat we hier zo gewend zijn
en dat sukkelt nog wel een poosje door.
Je hebt jezelf tot uitgangspunt genomen
en met jezelf als uitgangspunt kom je in een futuristische wereld uit.

Het geloof echter wenkt en wijst je naar een andere toekomst,
die jou tóekomt,
een toekomst die uitgaat
van de vreemdheid en verborgenheid van de Komende.

Die toekomst – Advent dus – is een vergezicht, een visioen dat nadert,
niet zomaar in te passen in onze bedoening,
een heel ander perspectief: de Advent van de Heer.

Bij jouw toekomst als een futurum horen woorden als:
streven, bereiken, misschien zelfs arriveren, dan ben je arrivé…
je houdt vast – klemvast – wat je hebt verworven.

Bij de Advent des Heren als jouw toekomst horen woorden als:
ontmoeten, reiken naar, ontvangen: ‘Hoe zal ik u ontvangen…’
en als vanzelf gaan je handen open.

Bij jouw toekomst als een futurum hoort het woord ‘verwachten’:
je gaat uit van de huidige lage rentestand,
of van de annuïteiten van je hypotheek,
en dan val je – naar verwachting – precies in een pensioengat.

Bij de Advent des Heren als jouw toekomst hoort het woord ‘hopen’.
Dat lijkt op verwachten,
maar het is niet ingevuld,
een honger die niet wordt gestild,
een dorst die niet wordt gelest,
een verlangen dat niet wordt vervuld,
een hartstochtelijk:
‘Op u mijn Heiland blijf ik hopen, verlos mij van mijn bange pijn.’

Dat komen van de Heer en van zijn grote dag,
we lazen het bij de profeet Zacharja:
‘Dan zal de Heer mijn God zijn intocht doen
en zullen alle heiligen met u zijn…
en op het avonduur zal het licht worden.’
‘De nacht loopt ten einde, de dag komt naderbij.’

En we lazen het in het heilig Evangelie:
‘… de mensen worden onmachtig van angst
voor wat er met de wereld zal gebeuren,
want de hemelse machten zullen wankelen,
maar dan zullen ze op een wolk de Mensenzoon zien komen,
bekleed met macht en grote luister…
Die dag… plotseling zal hij komen over allen die waar ook op wonen.
Wees waakzaam…’
‘De nacht loopt ten einde, de dag komt naderbij.

Nog een paar voorbeelden. Jakobus zegt:
‘Wees geduldig en houd moed, want de Heer zal spoedig komen’
en Paulus spreekt van ‘de dag van de komst van onze Heer Jezus Christus’.
Daar staat het zo, als: ‘de Advent van de Heer’.

Hoe hebben die eerste christenen dat woord nu verstaan?
Ze kenden dat woord.
Het had een politieke betekenis.
Het betekende dat hun vorst, de nieuwe koning,
elders – in de hoofdstad – was gekroond,
maar nu ook zijn opwachting zou maken in het provinciestadje waar zij wonen. Dus staan ze daar met oranje vlaggetjes te wachten,
de fanfare oefent nog een paar maten,
tot in de verte: trompetgeschal.
De heraut komt en kondigt aan:
de Advent van hun nieuwe vorst!

Advent had in die dagen de betekenis van:
blijde inkomst van de nieuwgekroonde koning.

Tegengestelde bewegingen: futurum en advent.
Het ene van ons uit gedacht,
het andere van hem uit gedacht.

Hoe het je verder zal vergaan?
Futuristisch gesproken is dat min of meer uit te rekenen,
min of meer, naar verwachting, o, wat kun je je daar in vergissen!

Maar naar de Advent gesproken blijf je wachten,
blijf je hopen, omdat je níet van jezelf uitgaat,
niet van jouw omstandigheden en jouw gestel,
niet van je armzaligheid en groot verdriet.
Je gaat niet van je eigen misère uit,
want Christus heeft jouw wegen gekruist,
hij komt je tegemoet met zijn Advent, liefde en geloof en majesteit.
‘De nacht loopt ten einde, de dag komt naderbij.’

terug
 
 
Leesrooster 2019
Onder Zingeving-Vieren door het jaar: Lees elke dag mee met het Oecumenisch Leesrooster van de Raad van Kerken in Nederland.
 
Nieuwsbrief
Aanmelding voor en de laatste editie van deze nieuwe digitale nieuwsbrief onder Informatiekanalen-Nieuwsbrief.
 
Vanuit de kerkenraad
Een bericht aan het begin van het nieuwe seizoen: Wie zijn wij-Kerkenraad.
 
Stichting Wijdekerk

LHBT’ers zijn bij ons gewenst in de kerk, dat dragen we uit met de regenboogvlaggen die we hebben uitgehangen. Lees verder onder Wie zijn wij-Bovenplaatselijke organisaties en Zingeving-Gebeden, gedichten en andere teksten
 
 
Moldavië 2018
POZM-POZA: terugblik op de reis tijdens de dienst van 18 november (Jeugd-Specials)
 
Talenten gezocht!
De kerkenraad is naarstig op zoek naar talenten.
Er zijn een aantal vacatures ontstaan  binnen onze gemeente, in de kerkenraad, maar ook daarbuiten, zoals een ouderling en iemand die het paasontbijt coördineert.
  meer
 
Behoefte aan een gesprek?
We willen een (t)huis bieden. Dat betekent ook: omzien naar elkaar, openstaan voor elkaar, elkaar opzoeken. Lees verder onder Wie zijn wij?-Pastoraat of stuur een mail naar
 
 
Trouwen?
Zijn er trouwplannen? Denk ook op tijd aan kerkgebouw en dominee.
  meer
 
Dopen?
Een kindje geboren? Laat het ons weten, zeker als je het kindje wilt laten dopen.
  meer
 
Privacy
Voor de Privacyverklaring van de Protetstantse Gemeente Deil - Enspijk: privacyverklaring
 
ANBI
Bekijk de ANBI gegevens van onze diaconie (goedgekeurd tijdens de kerkenraadsvergadering van 7 juni 2018)
Bekijk de ANBI gegevens van onze gemeente (goedgekeurd tijdens de kerkenraadsvergadering van 1 juni 2017)
 
 
Protestantsekerk.net is een samenwerking tussen de dienstenorganisatie van de Protestantse Kerk in Nederland en Human Content Mediaproducties B.V.