Een spoor van liefde Een spoor van liefde

door Christien van Harten
Preek bij Leviticus 19: 1-2 en vers 9-18 en Marcus 12: 28-34 op zondag 11 november 2018, dankdag voor gewas en arbeid, Sint Maarten en inleveren schoenendozen (ja, een heel volle zondag)

Een viering over de liefde, wie wil dat niet?
Want de liefde is mooi en behelst het hele leven.
De liefde kan lachen en huilen, zingen en weeklagen, en door de warmte ook zo de kilte van het leven laten ervaren.
Gerard Everts, de theater-man uit dit dorp, mooi mens die we nu al weer  twee weken zo missen,  zei eens tegen mij, toen ik hem sprak over kerk en geloven:
“Het mooiste in die heilige gebouwen,  vind ik toch het zingen over de liefde. Doe dat maar heel veel in je diensten.”
En dat is waar, want dan hebben we het tenminste ergens over!
De liefde kan alles bevatten, de hele wet en alle profetenboeken die erna komen.
En vanmorgen hoorden we Jezus het geloof belijden met woorden van die liefde.
Het zijn geen zoetsappige woorden, een lief liedje van: ik hou van jou en ik blijf je trouw.
Het is felheid in een discussie over wetten en regels en het zoeken naar een mogelijkheid om Jezus goed de grond in te boren, zo diep dat hij nooit meer op zal staan  en zijn stem het zwijgen is opgelegd.
Tegen de wetgeleerden zegt Jezus op dat moment in feite:
‘Jullie denken wel dat jullie God liefhebben, maar jullie hebben je naaste niet lief!’ En dat klopt, want ze hebben Jezus niet lief.
Jezus toont liefde voor allen, zelfs voor de hoeren en de tollenaars, de lammen en de blinden. En als Jezus het laatste stukje van die wetsopsomming aanhaalt uit Leviticus 19, Heb uw naaste lief als uzelf, dan zegt hij dat hij ook van zich zelf houdt.
Want het is maar een heel klein opvallend zinnetje in dat wetboek dat zegt dat er in de bijbel een gezonde vorm van eigen liefde bestaat, en dat deze eigenliefde de maat vormt voor de liefde voor de naaste, voor alles.

Voor ons lijken ‘wet en liefde’ op het eerste gezicht vreemden van elkaar.
De wet ervaren we als iets ‘hards’ en
de liefde als iets ‘zachts’.
Maar in Gods koninkrijk leren discipelen van Jezus dat de wet en de liefde niet elkaar buiten sluiten. Ze kunnen elkaar behelzen, omarmen, vervullen. De liefde heeft een duwtje nodig en een plek op de kaart. De liefde moet ter sprake gebracht worden en ingebed worden. Als je in je hart haatgevoelens koestert zullen deze onherroepelijk gaan woekeren, in lastertaal, roddels en negativiteit. De enige remedie is elkaar er aan te herinneren dat wij hebben afgesproken zo niet te zijn, elkaar te berispen, zelfs te bestraffen. Dat doen wij met de normen waarmee wij zeggen wie wij zijn, met onze wetten.
Wie wij willen zijn? Een beetje als God, heilig, heel, gave mensen.  En daar gebruiken we Gods richtwijzers voor. Want met wetten en normen laat je zien wie je bent. Zo is het toch?
Wetten geven ons onze identiteit.
Hoe weten we nu dat iemand een christen is, een ander een Jood of een Islamiet?
•    Kijk hier heb je de 5 zuilen om je aan vast te houden, een soort wetten van de Islam. Als je dat doet ben je goed bezig, zegt de Moslim.
•    En luister naar het Sjemai, “Hoor Israel”, de geloofsbelijdenis van ons, zegt de Jood. Natuurlijk hebben we ook al die 613 wetten om ons aan te houden. Maar het werd je al bij je geboorte ingefluisterd:  “hoor Israel, de heer is je God, de heer is heilig.”
•    En wij, die Jezus wel willen volgen?
Dat is de vraag van die ene Schriftgeleerde. Misschien was híj er niet eens zo op uit om Jezus te laten vallen, maar stelde hij werkelijk een persoonlijke vraag. “Zoveel wetten in mijn geloof, en ik struikel al voordat ik in het boek Deuteronomium ben aangekomen. Rabbi, meester,  we zien door de bomen het bos niet meer! – ik heb net een stukje in Leviticus gelezen. En het gebeurde weer, net als toen ik als jongetje van 13 was , bijna man , een Bar Mitswa.  
Ik had me  voorgenomen om de bijbel eens helemaal te gaan lezen van voor naar achteren, toen strandde ik al in Leviticus, al die regels, lieve heer,

9Wanneer je de graanoogst binnenhaalt, oogst dan niet tot aan de rand van de akker en raap wat blijft liggen niet bijeen.. maar ik heb toch ook kinderen?
10En wanneer je bij de wijnoogst druiven plukt, loop dan niet alles nog eens na en raap niet bijeen wat op de grond is gevallen, maar …..Ik ben ook een ondernemer die het van de kleintjes met hebben.
11Steel niet, lieg niet en bedrieg je naaste niet…
12Leg geen valse eed af en….
Al die regels werden mij te machtig en het werd ondoenlijk en ongrijpbaar, onwerkelijk en onwerkbaar.
Geef me een handvat, Rabbi, een principe!! Kun je het vele terugbrengen tot het ene, iets handzaams en werkbaars?
En dat is eigenlijk best een goeie vraag, ook aan ons.
Heer Jezus, wat is het grootste gebod te midden van die vele, die ik ken en waar we uitvoerige discussies over hebben. Hoe doen we dat toch, jou volgen en Christen zijn?
Waar gaat het nu eigenlijk in wezen om bij al ons doen en laten, bij het vervullen van godsdienstige plichten en het navolgen van regels?  Wat is de drijvende kracht achter wat je doet?
•    Waarom ga je naar de kerk?
•    Waarom breng je een bezoekje bij iemand?
•    Waarom zing je in de Cantorij (al 50 jaar lang?!)
•    Waarom word je ouderling?
•    Waarom zouden we straks op een christelijke partij stemmen?  
•    Waarom bid je voor het slapen gaan?
Misschien zegt je:  nou, daar heb ik eigenlijk nog nooit zo bij stilgestaan; ik doe dat gewoon vanuit mezelf. Zo heb ik het geleerd en het voelt prima..
Dan denk ik dat Jezus tegen u zou kunnen zeggen: “U hebt goed geantwoord. U bent niet ver van het Koninkrijk Gods.”
Als iemand zegt: ik doe al die dingen, omdat het moet, omdat het voorgeschreven wordt, dat is een plicht van mijn godsdienst en daar zal ik ook voor beloond worden. De mensen zullen mij een toffe gast vinden en God uiteindelijk ook en hij zal mij een mooi plaatsje in de hemel geven. Voor wat hoort wat, zo is dan de gedachte. Wie goed doet die goed ontmoet en wie zaait zal oogsten…
Dan zal Jezus misschien wel in huilen uitbarsten, huilen omdat er zoveel misoogst is. Hij zal bij zo’n reactie misschien moeten huilen, zoals hij huilde bij het zien van zoveel mensen die het niet goed hadden, bij het horen van een boer die nu misschien wel over de kop gaat omdat de oogst niet gelukt is door het regengebrek afgelopen zomer, bij het zien van de vele kinderlijkjes in Jemen, waar het land uitgedroogd is en water de gewone mensen niet meer bereikt, bij het zien van de te grote water en modderstromen waarin mensen verdronken in Italië. Er klopt iets niet met dat ‘wie zaait zal oogsten’ en dit is mijn godsdienstige plicht. Dat heeft niet met liefde te maken. Maar het gaat er niet om of ik of u in de hemel komen omdat we op aarde een extra geldbedrag hebben overgemaakt. Het gaat er om dat de liefde van God kan heersen. Het gaat om de sporen van liefde die als richtingwijzers kunnen dienen op de stoffige weg in dit leven.  

En dan zijn het echt niet alleen maar woorden, maar daden van liefde, een taal van liefde in daden zoals de schoenendozen deze morgen, het verhaal van de heilige Martinus, Sint Maarten en de sporen op het land van de gaven die er zomaar ondanks alles wel zijn.

Dat hoorde ik de boer zeggen bij een uitzending op tv. “Natuurlijk, ondanks dat mijn koeien deze zomer de wintervoorraad op hebben gemaakt en minder conditie hebben, minder melk opbrachten, natuurlijk ondanks dat is er voor mij een dankdag. Want Gods taal van liefde is veel groter dan alleen die in de zorg voor mijn koeien!”
De taal van liefde is een Sint Maarten die
1.    stil staat, tijd neemt,  die luistert
2.    en antwoord die een woord spreekt- wie ben je en wat is er,
3.    die zich zelf klein en onaanzienlijk maakt, met een halve mantel;
4.    die cadeaus geeft
5.    en die aanraakt met een warme hand.
Sporen van liefde in taal en daden.
De vijf talen van de liefde wijzen ons de weg!
1.    Heb de Heer, uw God, lief met heel uw hart
2.    en met heel uw ziel
3.    en met heel uw verstand
4.    en met heel uw kracht.”
5.    Het op een na belangrijkste is dit: “Heb uw naaste lief als uzelf.”

Er is een aantal jaren een mooi boek verschenen dat deze liefdestaal van God vertaalde: De 5 talen van de liefde. Van  Gary Chapman.
Het wil benadrukken dat wij zo vaak maar op één wetje, één richtingwijzer, één stukje van die 5-voudige taal zitten
Die Gary zet heel praktisch uiteen in dat beroemde boekje van hem dat het om die 5 facetten gaat als bij Sint Maarten:  
God zelf spreekt 5 talen om zijn liefde voor ons uit te drukken: Het is de taal van:
1. Bevestigende woorden: God zegt vóór alles tegen ons zegt: ‘Jij bent mijn kind, ik houd van jou!’ Spreek dan zelf ook deze bevestigingen regelmatig uit, naar je vader of moeder, naar je kind, naar je partner, naar een mooi mens die je zomaar in de tijd even aan jou gegeven is.
2. Tijd en aandacht: God heeft alle tijd voor ons en zijn aandacht is altijd even intens. Vergeet dan zelf ook niet die tijd te maken!
3. Geschenken: God is een gevende God, hij geeft ons cadeaus in de vorm van: leven, zorg, gaven, zegen. We zien ze hier liggen om ons heen. Laten we ermee antwoorden, zoals we de kinderen dat nu voor zien doen.
4. Dienstbaarheid: God is een God die in Christus laat zien dat Hij gekomen is om te dienen. Laten ook wij dan soms door de knieën gaan om op te rapen, te dragen, te helpen vinden en aan te geven.
5. Lichamelijke aanraking: God raakt ons aan met zijn genezende kracht, zijn arm, zijn vingers, onze tong met woorden, maar ook het voedsel en de wijn. God raakt, beroert, ontroerd. Laten we er niet voor terug schrikken maar aandachtig en warm zo in elkaars nabijheid zijn, elkaar respecterend en de nood onder ogen komen.  
Misschien lopen we straks de kerk uit en zijn we die 5 talen om lief te hebben in woord en gebaar al weer vergeten. Maar laten ze dan een handvat zijn om bezig te blijven, te blijven vertalen, dat Woord dat ons een leven-lang begeleid. Deze vijf concrete liefdestalen zijn de handvatten die wij kunnen gebruiken om de Heer, onze God lief te hebben én om onze naaste lief te hebben.
Het gaat er dus niet om hoeveel dozen hier nu vanmorgen staan, maar om de taal erachter. Want er is een kind dat:
•    stil wilde staan bij de nood van de wereld,
•    dat tegen een ander jongetje of meisje van een bepaalde leeftijd wilde zeggen: jij bent de moeite en mijn knuffeltje waard!
•    En daarom heb ik een cadeautje voor je
•    En ik ben er voor onder mijn bed gekropen en achter de kast om het voor jou te zoeken. En ik ga er ook nog eens mee naar de kerk en sta misschien wel voor schut met mijn halfbakken doosje
•    Maar ik hoop dat jij het straks hier warm van krijgt, en gezond van blijft.
Want een kind doet ons vanmorgen de taal van Gods liefde voor, zonder het bedacht te hebben, maar omdat het een innerlijke wet is die God in ons heeft gelegd.
Zo mogen we vandaag deze dankdag beginnen en eindigen:
“Wees heilig, heel en uit een stuk, want ik, de HEER, jullie God, ben heilig….”
Amen.

 

terug
 
 
Leesrooster 2019
Onder Zingeving-Vieren door het jaar: Lees elke dag mee met het Oecumenisch Leesrooster van de Raad van Kerken in Nederland.
 
Nieuwsbrief
Aanmelding voor en de laatste editie van deze nieuwe digitale nieuwsbrief onder Informatiekanalen-Nieuwsbrief.
 
Vanuit de kerkenraad
Een bericht aan het begin van het nieuwe seizoen: Wie zijn wij-Kerkenraad.
 
Stichting Wijdekerk

LHBT’ers zijn bij ons gewenst in de kerk, dat dragen we uit met de regenboogvlaggen die we hebben uitgehangen. Lees verder onder Wie zijn wij-Bovenplaatselijke organisaties en Zingeving-Gebeden, gedichten en andere teksten
 
 
Moldavië 2018
POZM-POZA: terugblik op de reis tijdens de dienst van 18 november (Jeugd-Specials)
 
Talenten gezocht!
De kerkenraad is naarstig op zoek naar talenten.
Er zijn een aantal vacatures ontstaan  binnen onze gemeente, in de kerkenraad, maar ook daarbuiten, zoals een ouderling en iemand die het paasontbijt coördineert.
  meer
 
Behoefte aan een gesprek?
We willen een (t)huis bieden. Dat betekent ook: omzien naar elkaar, openstaan voor elkaar, elkaar opzoeken. Lees verder onder Wie zijn wij?-Pastoraat of stuur een mail naar
 
 
Trouwen?
Zijn er trouwplannen? Denk ook op tijd aan kerkgebouw en dominee.
  meer
 
Dopen?
Een kindje geboren? Laat het ons weten, zeker als je het kindje wilt laten dopen.
  meer
 
Privacy
Voor de Privacyverklaring van de Protetstantse Gemeente Deil - Enspijk: privacyverklaring
 
ANBI
Bekijk de ANBI gegevens van onze diaconie (goedgekeurd tijdens de kerkenraadsvergadering van 7 juni 2018)
Bekijk de ANBI gegevens van onze gemeente (goedgekeurd tijdens de kerkenraadsvergadering van 1 juni 2017)
 
 
Protestantsekerk.net is een samenwerking tussen de dienstenorganisatie van de Protestantse Kerk in Nederland en Human Content Mediaproducties B.V.